Özel yazılım ne zaman gerekir?
Hazır ürün yetmediğinde sorun genellikle özellik eksiği değildir. Kural, kayıt ve yetki operasyonun içinde durmuyordur.
· TankDev Mühendislik
Hazır yazılım, yaygın bir işi standart bir kalıba oturtmak için tasarlanır. Operasyon o kalıba uyuyorsa doğru seçimdir. Uymuyorsa eklenen her özelleştirme, ürünü daha kırılgan hale getirir.
Özel yazılım ise tam tersi yönden kurulur: önce işin kuralı, kaydı ve sınırı tanımlanır. Kod, o tanımdan sonra gelir. Özel yazılım sistemleri bu yüzden bir ürün kataloğu değil, operasyonun yazılı hâli olarak ele alınır.
Hazır ürünün durduğu yer
Bir ürün üç şeyi taşıyamadığında özel yazılım gündeme gelir. Birincisi iş kuralı: onay, istisna, yetki ve durum geçişleri kişiye veya Excel’e bağlı kalır. İkincisi kayıt: aynı gerçek birden fazla yerde durur ve hangisinin yetkili olduğu belli değildir. Üçüncüsü sınır: sistem kimin neyi değiştireceğini ve verinin nereye gideceğini söyleyemez.
- Kural ekranda veya kişide duruyorsa yazılım yalnızca formdur.
- Aynı kaydın iki ‘doğru’ hâli varsa raporlar uzlaşmaz.
- İstisna yolu tanımsızsa süreç kişi takibine döner.
Özel yazılımın taşıdığı şey
İyi kurulmuş bir özel sistem özellik listesiyle değil, net bir kayıt modeli ve uygulanabilir kurallarla ayırt edilir. Durum geçişleri servis katmanında tutulur. Yetki, ekran gizlemesi değil sistem kararıdır. Değişiklik kim tarafından, ne zaman yapıldığı sonradan kurulabilir.
Bu tanım iş kurallarının kişide kalması notundaki kırılmayla aynı yerde başlar. Kural sistemde değilse otomasyon da, entegrasyon da üstüne inşa edilemez.
Ne zaman beklemeli
Problem henüz cümle olarak kurulamadıysa yazılım erken gelir. ‘Bir panel olsun’ bir kapsam değildir. Hangi kaydın yetkili kaynak olduğu, hangi kuralın istisna sayıldığı ve mevcut sistemlerin nereye bağlanacağı netleşmeden mimari seçilmez.
Dağınık ve eski yapıları taşımak ayrı bir iştir. Bu, operasyonel sistem modernizasyonu kapsamında ele alınır: mevcut işleyiş korunarak kayıt ve kural merkezi bir yapıya alınır.
Özel yazılım, hazır ürüne sığmayan operasyonu daha fazla özelliğe zorlamak değil; operasyonu sistem olarak tanımlamaktır.
Kapsamı bu çerçevede konuşmak için iletişim yeter. Mevcut işleyiş, kayıtların durduğu yer ve kırılan nokta kısaca anlatıldığında teknik sınır çizilebilir.